
Wypalenie zawodowe – Jak odzyskać równowagę cz.2
Zespół wypalenia zawodowego to złożone zjawisko, które może dotknąć każdego, niezależnie od tego, jak bardzo lubi swoją pracę. Wiele osób błędnie uważa, że wypalenie jest spowodowane wyłącznie niezadowoleniem z pracy. Jednak przyczyny tego stanu mogą być różnorodne i często wynikają z połączenia czynników zawodowych i osobistych, takich jak nadmierne obciążenie, choroba bliskiej osoby czy problemy w relacjach.
Wypalenie zawodowe – Jak się zaczyna?
Jeżeli przez długi czas pozostajesz w stanie stresu i nie zauważasz sygnałów, które wskazują na potrzebę regeneracji, istnieje ryzyko, że doświadczysz załamania. Przychodzi nagle, a po nim wszystko się zatrzymuje. Nie możesz wstać z łóżka albo wpadasz w panikę i załamujesz się w pracy, czując pustkę, smutek i wszechogarniający lęk. To nic innego jak zespół wypalenia zawodowego. Wszystko się zmienia, a Ty nie poznajesz swojego sposobu myślenia. Twoje ciało nie reaguje na Twoją wolę – jesteś ciągle zmęczony, a jednocześnie poddenerwowany. Proste czynności, które wcześniej wykonywałeś automatycznie, teraz wymagają ogromnego wysiłku, jeśli w ogóle jesteś w stanie je wykonać. Samo pomyślenie o tym, że musisz zrobić zakupy lub zadzwonić, wywołuje stres. Cały świat się wali – a Ty jesteś w centrum tego upadku. Można powiedzieć, że twój mózg włączył hamulec awaryjny i zamienił cię z kierowcy w pasażera, bo od dłuższego czasu ignorowałeś jego sygnały ostrzegawcze.
Emocje towarzyszące wypaleniu
Wypalenie zawodowe to doświadczenie, które może głęboko wstrząsnąć poczuciem własnej wartości. Nasza dotychczasowa tożsamość, oparta na wydajności i aktywności, nagle przestaje pasować do rzeczywistości – z pewnego siebie i pełnego energii człowieka, zamieniamy się w kogoś, kto czuje się zagubiony i wyczerpany. Nie jest to tylko fizyczne wyczerpanie, ale przede wszystkim cierpienie emocjonalne. Czujemy się, jakbyśmy utracili część siebie, jakbyśmy przestali być tą osobą, którą kiedyś byliśmy. To często wiąże się z mieszanymi uczuciami, między innymi z:
- Poczuciem winy: Może nam towarzyszyć przekonanie, że zawiedliśmy siebie, swoich bliskich czy pracodawcę. Pytamy siebie: „Gdzie popełniłem(am) błąd?”, „Dlaczego nie dałem(am) rady?”.
- Wstyd: Możemy czuć się zawstydzeni swoją słabością i niezdolnością do kontynuowania w dotychczasowym tempie. Obawiamy się, że inni będą nas oceniać negatywnie.
- Złością: Może pojawić się złość na siebie, na innych, na sytuację. Złość może być skierowana na pracodawcę, który nie docenia naszej pracy, na bliskich, którzy nie rozumieją naszej sytuacji, lub na siebie samych za to, że nie potrafimy sobie poradzić.
- Smutkiem: Poczucie utraty sensu, radości i satysfakcji z życia może prowadzić do głębokiego smutku.
- Bezradnością: Czujemy się bezsilni wobec sytuacji, w której się znaleźliśmy. Mamy wrażenie, że nie mamy wpływu na to, co się dzieje.
- Lękiem: Obawiamy się o przyszłość, o swoje zdrowie, o relacje z innymi.
- Izolacja: Może pojawić się chęć wycofania się z życia towarzyskiego, unikania kontaktów z innymi ludźmi.
Te emocje często tworzą błędne koło: im bardziej się w nie pogłębiamy, tym trudniej jest nam wyjść z dołka. Dodatkowo, otoczenie, które nie zawsze rozumie, czym jest wypalenie zawodowe, może jeszcze bardziej pogłębiać poczucie izolacji i winy.
Wypalenie zawodowe – jak odzyskać równowagę?
Pierwszym krokiem do odzyskania równowagi jest zrozumienie swojego stanu i pogodzenie się z sytuacją – potrzebujesz odpoczynku i odciążenia.
Pierwsze co musisz zrobić:
- Szukaj pomocy i odciążeniu obowiązków. Zrezygnuj z nich lub deleguj wszystkie dodatkowe zadania
- Wyjedź jeśli jest to możliwe
- Odpoczywaj, odpoczywaj, odpoczywaj
- Unikaj alkoholu, cukru i kofeiny
- Nie obwiniaj siebie i nie wymagaj zbyt wiele od siebie
- Planuj zgodnie z potrzebami swojego ciała, a nie z tym, jak chciał(a)byś, żeby było
- Mów „nie” gdy wiesz, że dana czynność jest ponad Twoje siły
- Rób rzeczy we własnym tempie
- Ustal priorytety, wybieraj to, co naprawdę ważne, i unikaj nadmiernego obciążenia
- Unikaj wszystkiego co okrada Cię z energii
Konflikt między oczekiwaniami, a rzeczywistością podczas wypalenia
Początki wypalenia są szczególnie trudne. To wtedy często dochodzi do wewnętrznego konfliktu: z jednej strony czujemy się wyczerpani, a z drugiej – obciążeni poczuciem winy i odpowiedzialności. Aby rozpocząć proces zdrowienia, kluczowe jest zrozumienie, że organizm potrzebuje regeneracji. To nie czas na heroiczne wysiłki. Wręcz przeciwnie, powinniśmy pozwolić sobie na odpoczynek i ograniczyć aktywność do minimum. Początkowo może być trudno zaakceptować taką konieczność. Obawy o obowiązki zawodowe, rodzinne czy domowe mogą nas przytłaczać. Jednak warto pamiętać, że dalsze forsowanie się może tylko pogorszyć sytuację.
Podsumowanie
Wypalenie zawodowe to trudny i poważny stan, który wymaga czasu, wsparcia i odpowiednich działań. Kluczowe jest zaakceptowanie sytuacji, zadbanie o siebie i korzystanie z każdej pomocy dostępnej w otoczeniu. Powrót do równowagi jest możliwy, ale wymaga cierpliwości. Warto też rozważyć konsultację z psychologiem specjalistą w obszarze wypalenia zawodowego.
Jeżeli interesuje Cię więcej na temat życia w zgodzie ze sobą zapraszam do przeczytania wcześniejszych artykułów bądź umówienia sesji, która ma potencjał zmiany Twojego życia na lepsze!
Źródło:
Livheim, F., Ek, D., & Hedensjö, B. (2017). Tid att leva: ett tioveckors program för stresshantering med ACT och medveten närvaro. Natur & Kultur.
Spis treści
Przeczytaj również:
POZOSTAŁE ARTYKUŁY

Motywacja: Jak wyznaczać cele zgodnie z badaniami? Cz.1
Motywacja: Jak skutecznie wyznaczać cele i budować trwałe nawyki zgodnie z nauką

Leczenie anoreksji: 13 wskazówek jak wyjść z anoreksji
Leczenie anoreksji obejmuje wiele metod, od psychoterapii, hospitalizację po leczenie farmakologiczne.

Jak uwolnić się od gniewu?
W tym artykule przedstawimy konkretny przewodnik, który pokaże Ci jak uwolnić się od gniewu.
Opinie



